fbpx

Bartłomiej Achler

adwokat

Partner w kancelarii Drab - Grotowska Juszczyńska Achler, gdzie kieruje działem procesowym oraz działem prawa medycznego. Specjalizuje się w zagadnieniach związanych z prawami pacjenta i dochodzeniem roszczeń z tytułu błędów medycznych.
[Więcej >>>]

Potrzebujesz pomocy?

Kiedy płód staje się człowiekiem?

Bartlomiej Achler05 listopada 2018Komentarze (0)

Sąd NajwyższySpokojnie. To nie jest wpis o aborcji i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży.

Rzecz będzie o dość leciwej już, bo pochodzącej z 2006 roku, uchwale Sądu Najwyższego. Uchwale, która została dość powszechnie przyjęta w orzecznictwie sądów karnych w postępowaniach dotyczących błędów przy porodzie. Z jej znaczenia warto zdawać sobie sprawę, niezależnie od roli procesowej, w jakiej przyjdzie Ci wystąpić. Wywarła ona  istotny wpływ na praktykę sądów karnych w sprawach dotyczących błędów okołoporodowych.

Oskarżenie za błąd przy porodzie

Jednymi z najczęstszych spraw, z jakimi spotykam się w swojej praktyce zawodowej są postępowania dotyczące błędów medycznych przy porodzie. Wszczęcie przez prokuraturę postępowania przygotowawczego w sprawach błędów okołoporodowych jest w zasadzie regułą.

W sprawie, która doprowadziła do wydania przez Sąd Najwyższy uchwały, o której wspomniałem wcześniej, było tak:

Dwie położne zostały oskarżone o nieumyślne narażenie noworodka na bezpośrednie niebezpieczeństwo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu i utraty życia w ten sposób, że „podczas porodu z niedostateczną częstotliwością dokonywały osłuchiwania czynności serca płodu, co przyczyniło się do uniemożliwienia wykrycia zagrożenia niedotlenieniem i podjęcia interwencji położniczej”. Prokurator zakwalifikował zarzucany położnym czyn z art. 160 § 2 w zw. z art. 160 § 3 Kodeksu karnego.

Jedno należy w tym miejscu wyjaśnić. Musisz wiedzieć, ze przestępstwo z art. 160 § 2 Kodeksu karnego polega na narażeniu człowieka na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu przez osobę, na której ciąży obowiązek opieki nad osobą narażoną na niebezpieczeństwo. Czyn ten zagrożony jest karą od 3 miesięcy do 5 lat pozbawienia wolności.

Wracając do samej sprawy – Sąd pierwszej instancji uniewinnił obie oskarżone od zarzucanego im czynu stwierdzając, że przepis art. 160 Kodeksu karnego mów o „człowieku”, a zatem dotyczy wyłącznie dzieci już urodzonych. Sąd uznał, że dziecko staje się „człowiekiem” w rozumieniu prawa karnego dopiero z chwilą narodzin. Skoro zaś zarzut wobec położnych dotyczył działań podejmowanych przez nie w trakcie trwania porodu, ale jeszcze przed urodzeniem dziecka, to, zdaniem sądu, konieczne było ich uniewinnienie, gdyż rodzące się dziecko nie było jeszcze „człowiekiem” chronionym przez prawo karne.

Uchwała Sądu Najwyższego z 26 października 2006 r.

Apelację od wyroku złożył prokurator. Sąd drugiej instancji rozpoznając apelację uznał, że w sprawie powinien wypowiedzieć się Sąd Najwyższy. Skierował więc do Sądu Najwyższego pytanie prawne. Jego rezultatem była następująca uchwała:

Przedmiotem ochrony przewidzianej w art. 160 k.k. jest życie i zdrowie człowieka od rozpoczęcia porodu (wystąpienia skurczów macicy, dających postęp porodu), a w wypadku operacyjnego zabiegu cesarskiego cięcia kończącego ciążę – od podjęcia czynności zmierzających do przeprowadzenia tego zabiegu. (Uchwała SN z 26.10.2006 r., I KZP 18/06).

Stanowisko przedstawione w ww. uchwale powszechnie przyjęło się w orzecznictwie sądowym. Sam Sąd Najwyższy w postanowieniu z 30 października 2008 r. nie tylko podtrzymał stanowisko zawarte w cytowanej uchwale, ale i doprecyzował ocenę dotyczącą porodów rozwiązywanych cięciem cesarskim stwierdzając, że

Pełna prawnokarna ochrona zdrowia i życia przysługuje dziecku nienarodzonemu od:

a) rozpoczęcia porodu (naturalnego),

b) w wypadku operacyjnego zabiegu cięcia cesarskiego kończącego ciążę na żądanie kobiety ciężarnej – od podjęcia pierwszej czynności medycznej bezpośrednio zmierzającej do przeprowadzenia takiego zabiegu,

c) w wypadku konieczności medycznej przeprowadzenia zabiegu cięcia cesarskiego lub innego alternatywnego zakończenia ciąży – od zaistnienia medycznych przesłanek takiej konieczności. (I KZP 13/08)

Co z tego wynika?

Po pierwsze – wszystkie czynności personelu medycznego podejmowane od chwili rozpoczęcia porodu, lub zaistnienia wskazań do cięcia cesarskiego, podlegają ocenie pod kątem odpowiedzialności z art. 160 Kodeksu karnego.

Po drugie – kluczowe w postępowaniu karnym prowadzonym z art. 160 Kodeksu karnego staje się ustalenie momentu rozpoczęcia porodu lub istnienia wskazań medycznych do zakończenia porodu cięciem cesarskim. Od tego bowiem zależy, czy w ogóle można rozważać postawienie zarzutów członkom personelu medycznego.

Po trzecie wreszcie – w przypadku, gdy w postępowaniu karnym, po wyczerpaniu wszystkich możliwości dowodowych, nie uda się ustalić momentu rozpoczęcia porodu lub momentu, gdy zaistniały wskazania do wykonania cięcia cesarskiego, sąd powinien wydać wyrok uniewinniający opierając się na zasadzie domniemania niewinności.

Jak widzisz, o losach procesu karnego w sprawie o błąd przy porodzie mogą decydować niuanse, a „oczywiste oczywistości”  nie istnieją.

Jeżeli chcesz skorzystać z pomocy prawnej, zapraszam Cię do kontaktu:

tel.: 600 266 691e-mail: bartlomiej.achler@dja-legal.pl


Warning: count(): Parameter must be an array or an object that implements Countable in /home/emarketi/domains/prawnikwszpitalu.pl/public_html/wp-content/themes/thesis_189/lib/classes/comments.php on line 43

{ 0 komentarze… dodaj teraz swój }

Dodaj komentarz

Wyrażając swoją opinię w powyższym formularzu wyrażasz zgodę na przetwarzanie przez Drab-Grotowska, Juszczyńska, Achler Radcowie prawni i adwokaci spółka partnerska Twoich danych osobowych w celach ekspozycji treści komentarza zgodnie z zasadami ochrony danych osobowych wyrażonymi w Polityce Prywatności

Administratorem danych osobowych jest Drab-Grotowska, Juszczyńska, Achler Radcowie prawni i adwokaci spółka partnerska z siedzibą w Warszawie.

Kontakt z Administratorem jest możliwy pod adresem bartlomiej.achler@dja-legal.pl.

Pozostałe informacje dotyczące ochrony Twoich danych osobowych w tym w szczególności prawo dostępu, aktualizacji tych danych, ograniczenia przetwarzania, przenoszenia danych oraz wniesienia sprzeciwu na dalsze ich przetwarzanie znajdują się w tutejszej Polityce Prywatności. W sprawach spornych przysługuje Tobie prawo wniesienia skargi do Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych.

Poprzedni wpis:

Następny wpis: