fbpx

Bartłomiej Achler

adwokat

Partner w kancelarii Drab - Grotowska Juszczyńska Achler, gdzie kieruje działem procesowym oraz działem prawa medycznego. Specjalizuje się w zagadnieniach związanych z prawami pacjenta i dochodzeniem roszczeń z tytułu błędów medycznych.
[Więcej >>>]

Potrzebujesz pomocy?

Odstąpienie od leczenia. Zgodne z prawem, czy nie?

Bartlomiej Achler01 listopada 20183 komentarze

odstąpienie od leczeniaPanie Mecenasie – pyta w mailu Czytelniczka – czy szpital może odstąpić od leczenia mojego syna? Dostałam pismo,  w którym poinformowali mnie, że nie będą już kontynuowali leczenia. Czy mają do tego prawo?

Zacznijmy od tego, że prawo do świadczeń zdrowotnych jest jednym z fundamentalnych praw pacjenta. Ściśle związany z nim jest ciążący na lekarzu obowiązek udzielenia opieki lekarskiej. Trzeba jednak pamiętać, że obowiązek ten nie ma charakteru bezwzględnego i podlega ograniczeniom. Nie w każdym bowiem przypadku lekarz musi podjąć i kontynuować leczenie.

Obowiązek udzielenia pomocy lekarskiej

Zgodnie z ustawą o zawodach lekarza i lekarza dentysty, lekarz ma obowiązek udzielać pomocy lekarskiej w następujących przypadkach:

  • gdy zwłoka w jej udzieleniu mogłaby spowodować niebezpieczeństwo utraty życia;
  • gdy zwłoka w jej udzieleniu mogłaby spowodować niebezpieczeństwo ciężkiego uszkodzenia ciała lub ciężkiego rozstroju zdrowia;
  • w innych przypadkach niecierpiących zwłoki.

Również ustawa o działalności leczniczej stanowi, że podmiot leczniczy nie może odmówić świadczenia leczniczego osobie, która potrzebuje natychmiastowego udzielenia takiego świadczenia ze względu na zagrożenie życia lub zdrowia.

Co istotne, obowiązek udzielenia pomocy lekarskiej dotyczy wszystkich pacjentów, za zatem zarówno tych uprawnionych do leczenia „w ramach NFZ”, jak i tych nieubezpieczonych.

W przypadkach określonych w art. 15 ustawy z 2011 r. o działalności leczniczej oraz art. 30 ustawy o zawodzie lekarza i lekarza dentysty świadczenia opieki zdrowotnej powinny być spełniane na rzecz każdej osoby, choćby nieuprawnionej do świadczeń finansowanych ze środków publicznych na gruncie ustawy z 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. (wyrok Sądu Najwyższego z 15.02.2018 r., IV CSK 75/17)

Jak widzisz, obowiązek podjęcia leczenia dotyczy ściśle wskazanych w przepisach przypadków.

Odstąpienie od leczenia

Jeżeli nie zachodzi żaden ze wskazanych wyżej przypadków, lekarz ma prawo nie podjąć leczenia lub odstąpić od jego kontynuowania. Innymi słowy, jeżeli nie ma niebezpieczeństwa utraty życia, ciężkiego uszkodzenia ciała lub ciężkiego rozstroju zdrowia, względnie nie zachodzi żaden inny przypadek niecierpiący zwłoki, lekarz może w pełni legalnie odmówić leczenia. To uprawnienie jest jednak ograniczone pewnymi warunkami.

Po pierwsze, stwierdzenie, czy istnieje niebezpieczeństwo utraty życia, ciężkiego uszkodzenia ciała lub ciężkiego rozstroju zdrowia, lub, czy nie zachodzi przypadek niecierpiący zwłoki, wymaga podjęcia co najmniej podstawowych czynności diagnostycznych (wywiad, analiza dokumentacji dostarczonej przez pacjenta, czy zbadanie pacjenta).

Po drugie, w przypadku odstąpienia od leczenia lekarz ma obowiązek uprzedzić o tym pacjenta (lub jego przedstawiciela ustawowego bądź opiekuna faktycznego) i wskazać realne możliwości podjęcia lub kontynuowania leczenia u innego lekarza lub w podmiocie leczniczym. Może to być szczególnie utrudnione w przypadku chorób rzadkich, których leczeniem zajmuje się niewiele ośrodków w kraju.

Po trzecie, w przypadku lekarzy wykonujących zawód w ramach stosunku pracy lub służby, odstąpienie od leczenia może nastąpić tylko, jeżeli istnieją ku temu poważne powody oraz dopiero po uzyskaniu zgody przełożonego, czyli np. ordynatora, kierownika kliniki etc.

Co na to Kodeks Etyki Lekarskiej?

W tak istotnej kwestii, jak odstąpienie od leczenia, nie można ignorować obowiązujących lekarza zasad etyki. Chodzi przede wszystkim o to, by prawo do odmowy podjęcia leczenia lub odstąpienia od leczenia nie było nadużywane.

I tak, zgodnie z art. 7 Kodeksu Etyki Lekarskiej, lekarz może nie podjąć się leczenia chorego lub od niego odstąpić w szczególnie uzasadnionych wypadkach, z wyjątkiem przypadków niecierpiących zwłoki. Lekarz, który nie podejmuje się leczenia albo od niego odstępuje, powinien wskazać choremu inną możliwość uzyskania pomocy lekarskiej.

Nawet zatem, gdy zostaną spełnione ustawowe warunki uprawniające lekarza do odstąpienia od leczenia, powinien on z tej możliwości korzystać wyłącznie w szczególnie uzasadnionych wypadkach. W przeciwnym razie naraża się na odpowiedzialność zawodową.

O jakich szczególnie uzasadnionych wypadkach mowa? Mogą to być zarówno przyczyny leżące po stronie lekarza (np. choroba lekarza, zmiana miejsca zamieszkania itp.), przyczyny, za które odpowiada pacjent (np. niestosowanie się do zaleceń, uchylanie się od kontaktu z lekarzem uniemożliwiające monitorowanie stanu zdrowia pacjenta itp.), jak i przyczyny o charakterze obiektywnym (np. zniszczenie lub utrata sprzętu służącego leczeniu lub diagnostyce). Katalog tych przyczyn jest nieograniczony i zawsze uzależniony od okoliczności konkretnego przypadku.

Jakkolwiek zatem lekarzowi przysługuje prawo do odmowy leczenia, to jednak nie w każdym przypadku może on z niego korzystać.

I nie zawsze powinien.

Jeżeli chcesz skorzystać z pomocy prawnej, zapraszam Cię do kontaktu:

tel.: 600 266 691e-mail: bartlomiej.achler@dja-legal.pl

{ 3 komentarze… przeczytaj je poniżej albo dodaj swój }

Ona Listopad 2, 2018 o 10:27

Ciekawa jestem jak to wygląda jeśli przyszłam z dzieckiem do przychodni o 17:20 z bardzo szybko postępującym uczuleniem. Nie bylam zapisana ale wydawało się jak by z każdą minutą miał coraz więcej wysypki. Balam się że może zacząć mieć zaraz też kłopoty z oddychaniem. Lekarka o 18 wyszła i powiedziała że skończyła pracę nawet nie zobaczyla co dziecku jest, ani nie zapytala. Kazala jechać do lekarza przyjmującego po 18 i w święta. Dobrze że poruszam się samochodem, szybko go zawiozłam. Dla mnie to było straszne.

Odpowiedz

Bartlomiej Achler Listopad 2, 2018 o 11:01

W każdym przypadku lekarz powinien dokonać przynajmniej podstawowej diagnostyki – obejrzeć pacjenta, odebrać wywiad. Chodzi o to, żeby lekarz miał pewność, że pacjent nie potrzebuje natychmiastowej pomocy. W przywołanym przez Panią przypadku lekarka postąpiła niewłaściwie. Gdyby okazało się, że dziecko wymaga natychmiastowej pomocy, a lekarka jej bezpodstawnie nie udzieliła, lekarka mogłaby ponieść daleko idące konsekwencje – od odpowiedzialności zawodowej (dyscyplinarnej) poczynając.

Odpowiedz

Matek Sierpień 31, 2020 o 17:15

Dzień Dobry,

Lekarz Psychiatra w mojej dokumentacji medycznej na ostatniej stronie napisał lakoniczną adnotację “Nie zapisywać”
Bez żadnego uzasadnienia .

Czy tak powinna być prowadzona dokumentacja medyczna ?
Czy to jest prawidłowe odstąpienia od leczenia ?
Lekarz który mnie leczył pracuję w publicznej placówce ,związku z tym chyba powinien mieć zgodę przełożonego,również nie mam żadnej adnotacji na ten temat.

Odpowiedz

Dodaj komentarz

Wyrażając swoją opinię w powyższym formularzu wyrażasz zgodę na przetwarzanie przez Drab-Grotowska, Juszczyńska, Achler Radcowie prawni i adwokaci spółka partnerska Twoich danych osobowych w celach ekspozycji treści komentarza zgodnie z zasadami ochrony danych osobowych wyrażonymi w Polityce Prywatności

Administratorem danych osobowych jest Drab-Grotowska, Juszczyńska, Achler Radcowie prawni i adwokaci spółka partnerska z siedzibą w Warszawie.

Kontakt z Administratorem jest możliwy pod adresem bartlomiej.achler@dja-legal.pl.

Pozostałe informacje dotyczące ochrony Twoich danych osobowych w tym w szczególności prawo dostępu, aktualizacji tych danych, ograniczenia przetwarzania, przenoszenia danych oraz wniesienia sprzeciwu na dalsze ich przetwarzanie znajdują się w tutejszej Polityce Prywatności. W sprawach spornych przysługuje Tobie prawo wniesienia skargi do Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych.

Poprzedni wpis:

Następny wpis: