fbpx

Bartłomiej Achler

adwokat

Partner w kancelarii Drab - Grotowska Juszczyńska Achler, gdzie kieruje działem procesowym oraz działem prawa medycznego. Specjalizuje się w zagadnieniach związanych z prawami pacjenta i dochodzeniem roszczeń z tytułu błędów medycznych.
[Więcej >>>]

Potrzebujesz pomocy?

Zadośćuczynienie od szpitala psychiatrycznego za przymusowe leczenie

Bartlomiej Achler27 stycznia 20197 komentarzy

Pobyt w szpitalu psychiatrycznymPrzyznam szczerze, że sprawy pacjentów szpitali psychiatrycznych nie trafiają do mnie zbyt często. Te jednak, które się pojawiają, należą do najbardziej poruszających ze wszystkich historii, z jakimi stykam się w swojej codziennej pracy.

Zgoda na pobyt w szpitalu psychiatrycznym i jej cofnięcie

Wyobraź sobie dorosłego mężczyznę, który, pod wpływem tragedii osobistej, załamuje się psychicznie. Po początkowym stanie obojętności i wycofania, pojawiają się zaburzenia urojeniowe. Pogarszający się stan psychiczny skłania go do podjęcia leczenia w warunkach ambulatoryjnych.

Leczenie okazuje się bezskuteczne. Apatia i poczucie bezradności prowadzą do myśli samobójczych. Podejmuje więc decyzję o zgłoszeniu się do szpitala psychiatrycznego licząc na uzyskanie tam pomocy. Ma nadzieję, że leczenie w warunkach szpitalnych przyniesie poprawę.

Przy zgłoszeniu do szpitala podpisuje formularz zgody i zostaje przyjęty na oddział.

Pobyt w szpitalu jest jednak daleki od jego oczekiwań. Pacjent skarży się na brak należytej opieki,  fatalne warunki sanitarne oraz poniżające zachowanie personelu medycznego. Jest też zszokowany towarzystwem i zachowaniami innych pacjentów, Cofa więc zgodę na leczenie i pobyt w szpitalu. Decyzją ordynatora zostaje jednak zatrzymany w szpitalu na dalszą obserwację.

Opuszcza szpital po trzech dniach, na skutek interwencji rodziny.

Sądowa kontrola nad przymusowym leczeniem w szpitalu psychiatrycznym

Prawo do wyrażenia zgody na interwencję medyczną jest jednym z podstawowych praw pacjenta. Pisałem już o tym na blogu. Realizacja tego prawa nabiera jednak szczególnego odniesienia w przypadku osoby przyjętej do szpitala psychiatrycznego.

W przypadku przyjęcia pacjenta do szpitala psychiatrycznego bez jego zgody lub gdy zgodę tę pacjent cofnął, sąd ma obowiązek wszcząć tzw. postępowanie kontrolne. Postępowanie to jest wszczynane na podstawie zawiadomienia ze szpitala, ale również na wniosek np. pacjenta lub jego rodziny.

Po przeprowadzonym postępowaniu sąd opiekuńczy orzeka, czy zatrzymanie pacjenta w szpitalu psychiatrycznym bez jego zgody było zgodne z prawem.

Osoba chora psychicznie może być przyjęta do szpitala psychiatrycznego bez zgody tylko wtedy, gdy jej dotychczasowe zachowanie wskazuje na to, że z powodu tej choroby zagraża bezpośrednio własnemu życiu albo życiu lub zdrowiu innych osób.

W omawianym przypadku sąd opiekuńczy uznał, że zatrzymanie pacjenta w szpitalu psychiatrycznym bez jego zgody było bezzasadne. Nie zostały bowiem spełnione ustawowe warunki uzasadniające takie postępowanie szpitala.

Zadośćuczynienie od szpitala psychiatrycznego za przymusowe leczenie

Orzecznictwo sądowe jest jednoznaczne. Przymusowa hospitalizacja w szpitalu psychiatrycznym jest ingerencją w sferę wolności i nietykalności osobistej człowieka. Bezprawne przetrzymywanie pacjenta w szpitalu psychiatrycznym bez jego zgody stanowi naruszenie dóbr osobistych. Pacjent może zatem dochodzić zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych.

Co istotne, postanowienie sądu opiekuńczego jest wiążące dla sądu rozpoznającego sprawę o ochronę dóbr osobistych. Jeżeli więc sąd opiekuńczy stwierdzi, że nie było podstaw do zatrzymania w szpitalu, to sąd w sprawie o zadośćuczynienie nie może uznać, że zatrzymanie było uzasadnione.

Oczywiście rozmiar krzywdy oraz wysokość zadośćuczynienia są zawsze ustalane indywidualnie. Ogólna zasada jest jednak taka, że stwierdzenie bezzasadnego zatrzymania w szpitalu psychiatrycznym przesądza o naruszeniu dóbr osobistych pacjenta.

Wyrok w sprawie o ochronę dóbr osobistych

Tak też stało się w omawianej sprawie. Pacjent wystąpił przeciwko szpitalowi o zadośćuczynienie za naruszenie dóbr osobistych. Po zaskakująco krótkim procesie – wygrał.

Sąd nie miał wątpliwości, że przetrzymywanie w szpitalu psychiatrycznym było bezzasadne, skoro stwierdził to sąd opiekuńczy w prawomocnym postanowieniu. Tym samym doszło do naruszenia jego dóbr osobistych pacjenta i żądanie zadośćuczynienia było uzasadnione.

{ 7 komentarze… przeczytaj je poniżej albo dodaj swój }

Joanna Styczeń 31, 2019 o 22:25

Opisany przypadek jest bardzo interesujacy. Ciekawe czy wykształciła się już jakaś praktyka orzecznicza co do zasądzanych kwot zadośćuczynienia.

Odpowiedz

Bartlomiej Achler Luty 1, 2019 o 09:40

W tej akurat sprawie Klient walczył bardziej o zasadę, niż o wysokie kwoty, ale i tak zasądzono kwotę pięciocyfrową.

Odpowiedz

Paweł Luty 3, 2019 o 13:45

Proszę o wyjaśnienie, ponieważ jest jakaś niekonsekwencja w tej historii:
Z jednej strony “Decyzją ordynatora zostaje jednak zatrzymany w szpitalu na dalszą obserwację. Opuszcza szpital po trzech dniach, na skutek interwencji rodziny.”, a z drugiej “W przypadku przyjęcia pacjenta do szpitala psychiatrycznego bez jego zgody lub gdy zgodę tę pacjent cofnął, sąd ma obowiązek wszcząć tzw. postępowanie kontrolne”
Przecież to postępowanie w sądzie nie trwało trzy dni?

Odpowiedz

Bartlomiej Achler Luty 3, 2019 o 13:56

To prawda. Nie trwało trzy dni. Postępowanie zakończyło się kilka miesięcy po opuszczeniu szpitala przez pacjenta. Trzeba pamiętać, że przedmiotem tej procedury jest kontrola legalności zatrzymania w szpitalu. Opuszczenie szpitala przez pacjenta nie oznacza, że sąd ma nie badać, czy zatrzymanie był zgodne z prawem, czy też nie.

Odpowiedz

Paweł Luty 3, 2019 o 14:02

Dziękuję. Czyli ten pacjent miał szczęście, że szpital go wypuścił już po samym cofnięciu oświadczenia o zgodzie.

Odpowiedz

Bartlomiej Achler Luty 3, 2019 o 14:06

Niestety nie tak od razu. Kilka dni spędził w szpitalu pomimo cofniętej zgody na leczenie. Ostatecznie jednak finał był pozytywny.

Odpowiedz

Paweł Luty 3, 2019 o 14:25

Oczywiście, to miałem na myśli pisząc, że po cofnięciu zgody wyszedł ze szpitala, bez czekania na zakończenie postępowania sądowego.

Odpowiedz

Dodaj komentarz

Wyrażając swoją opinię w powyższym formularzu wyrażasz zgodę na przetwarzanie przez Drab-Grotowska, Juszczyńska, Achler Radcowie prawni i adwokaci spółka partnerska Twoich danych osobowych w celach ekspozycji treści komentarza zgodnie z zasadami ochrony danych osobowych wyrażonymi w Polityce Prywatności

Administratorem danych osobowych jest Drab-Grotowska, Juszczyńska, Achler Radcowie prawni i adwokaci spółka partnerska z siedzibą w Warszawie.

Kontakt z Administratorem jest możliwy pod adresem bartlomiej.achler@dja-legal.pl.

Pozostałe informacje dotyczące ochrony Twoich danych osobowych w tym w szczególności prawo dostępu, aktualizacji tych danych, ograniczenia przetwarzania, przenoszenia danych oraz wniesienia sprzeciwu na dalsze ich przetwarzanie znajdują się w tutejszej Polityce Prywatności. W sprawach spornych przysługuje Tobie prawo wniesienia skargi do Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych.

Poprzedni wpis:

Następny wpis: